De pensioenkloof aanvullend pensioen naar loon en aantal gewerkte jaren bij gepensioneerde werknemers

Het opbouwen van een aanvullend pensioen hangt af van het loon dat werknemers gedurende hun loopbaan ontvangen en van de duur van die loopbaan. Op deze pagina wordt het verband onderzocht tussen het gemiddelde loon tijdens de loopbaan, de duur van die loopbaan en het bedrag van het aanvullend pensioen voor mannelijke en vrouwelijke werknemersdie in 2024 met wettelijk pensioen zijn gegaan. Daartoe zijn de gemiddelde maandlonen verdeeld in negen klassen van €500, gaande van €2.000 tot meer dan €5.500. De gemiddelde lonen zijn de geherwaardeerde voltijds equivalente (VTE) maandlonen die verdiend zijn in gewerkte periodes. De duur van de loopbaan is onderverdeeld in tien klassen, gaande van 0 tot meer dan 45 gewerkte jaren

Het voltijds equivalent (VTE) loon is een gestandaardiseerde maatstaf voor loon die vergelijkingen mogelijk maakt door de effecten van de arbeidsduur te neutraliseren. Het komt overeen met het loon dat een werknemer zou ontvangen als hij/zij voltijds zou werken, hoewel hij/zij in de praktijk deeltijds of volgens onregelmatige uren kan werken. De maatstaf is vooral nuttig om de lonen van verschillende werknemers op een billijke basis te vergelijken, zodat de verschillen in bezoldiging een weerspiegeling zijn van loonverschillen en niet van variaties in arbeidstijd.
Hier wordt het gemiddelde VTE-loon gebruikt om de pensioenverschillen naar loon en aantal gewerkte jaren te berekenen. Zo kunnen we pensioenen onderzoeken op basis van een gestandaardiseerd loon en verschillende loopbaanprofielen met elkaar vergelijken.

Op deze pagina kunnen alle grafieken worden gefilterd om de pensioenkloof te tonen op basis van een gekozen loopbaanduur. Standaard wordt de categorie weergegeven van werknemers die 35 tot 39 jaar hebben gewerkt. Dat is de meest voorkomende groep onder werknemers. In deze groep zitten de meeste mannen en en het is de op één na grootste groep voor vrouwen. Daarna vergelijken we mannen en vrouwen binnen dezelfde groep van aantal gewerkte jaren.

Bij de gepensioneerde werknemers met 35 tot 39 loopbaanjaren is de meest voorkomende loonklasse die van €3.000 tot €3.500. Voor 24% van de mannen en 18% van de vrouwen lag het gemiddelde loon tijdens hun loopbaan in deze categorie. In de loonklasse van meer dan €5.500 is het aandeel mannen (19%) hoger dan dat van vrouwen (13%).

De volgende grafieken tonen standaard de zes meest voorkomende loonklassen en loopbaanduur. Via de filters kan de grafiek aangepast worden: een pensioenkloof voor alle klassen en categorieën of voor één of meer specifieke klasse(n).

De deelnamecijfers per loonklasse van mannen en vrouwen liggen relatief dichtbij elkaar voor mensen met een loopbaan van 35 tot 39 jaar werk

Niet alle recente gepensioneerden bouwden tijdens hun loopbaan een aanvullend pensioen op. De participatiegraad verschilt voor mannen en vrouwen. Volgende grafiek toont de participatiegraad in de tweede pijler voor mannen en vrouwen afzonderlijk, naar aantal gewerkte jaren en loonklasse.

Voor de groep met 35-39 gewerkte jaren zien we dat de participatiegraden liggen voor alle loonklassen hoger liggen bij mannen dan bij vrouwen. In de hoogste loonklassen vinden we kleinere verschillen in de participatiegraad. Het is bovendien zo dat we in deze hoogste loonklassen een hogere participatiegraad waarnemen die bijna gelijk aan 100%. Vanaf de loonklasse van €4.000 tot €4.500 bedraagt het verschil in participatiegraad tussen 0 en 4 procentpunten.

We zien dat de toegang tot het aanvullend pensioen voor mensen met 35-39 gewerkte jaren toeneemt naarmate het loon hoger wordt. De participatiegraad onder werknemers in de hoogste loonklassen is veel hoger dan de participatiegraad bij alle gepensioneerde werknemers, die 69% bedraagt voor mannen en 51% voor vrouwen.

Bij gepensioneerden met 35 tot 39 gewerkte jaren is het gemiddeld aanvullend pensioen voor vrouwen hoger dan dat voor mannen in bijna alle loonklassen

De grafiek hieronder toont de pensioenkloof in het aanvullend pensioen voor recent gepensioneerde werknemers met een tweede pijler, volgens hun gemiddelde loon tijdens hun loopbaan en het aantal jaren dat ze gewerkt hebben. Daaruit blijkt dat - voor een loopbaan van 35 tot 39 gewerkte jaren - in bijna alle loonklassen het gemiddelde aanvullend pensioen voor vrouwen hoger is dan voor mannen. In de hoogste loonschaal is die trend echter omgekeerd.

Voor mannen in de hoogste loonschaal, d.w.z. +€5.500, bedraagt het gemiddelde aanvullend pensioen €313.245, vergeleken met €261.022  voor vrouwen, een pensioenkloof van 17%.

In de meest voorkomende loonklasse voor gepensioneerde werknemers met 35 tot 39 loopbaanjaren, d.w.z. €3.000 tot €3.500, bedraagt het aanvullend pensioen voor vrouwen €17.674, terwijl dat voor mannen €11.851 bedraagt, een verschil van -49%.

Aanvullende pensioenen zijn zeer ongelijk verdeeld. Bovendien bevatten sommige loonklassen kleine aantallen werknemers. Daarom is het mogelijk om in de grafiek, naast de gemiddelde bedragen ook de mediane bedragen weer te geven.

Mediane pensioenkloof aanvullend pensioen is 14% voor hoogste lonen

Laten we eens kijken naar de mediane bedragen van de aanvullende pensioenen. Net als bij de gemiddelden zijn de mediane pensioenkloven meestal in het voordeel van vrouwen die 35-39 jaar hebben gewerkt. Maar ook hier is dat voor de hoogste loonklasse omgekeerd. De mediane pensioenkloof voor de hoogste lonen, is kleiner dan het gemiddelde, namelijk 14% in het voordeel van mannen.

Als we kijken naar de categorie vrouwelijke werknemers met een gemiddeld loon tussen €3.000 en €3.500, dan is hun mediane aanvullend pensioen €8.872. Met andere woorden, de helft van die vrouwen ontvangt een pensioen dat hoger is dan dat bedrag, terwijl de andere helft minder ontvangt. De pensioenkloof is niet langer in het voordeel van vrouwen. Ze bedraagt 5% in het voordeel van mannen, die een mediane aanvullende pensioen van  €9.382 ontvangen.

De aanvullende pensioenkloof is de afgelopen vier jaar met 65 procentpunten toegenomen in de meest vertegenwoordigde loonklasse

Tussen 2021 en 2024 en voor werknemers met een loopbaanduur van 35-39 jaar is de aanvullende pensioenkloof in de loonklasse 3.000-3.500 € gedaald van -114% naar -49%. Ondanks deze vermindering van de pensioenkloof in het voordeel van vrouwen, hebben vrouwen binnen deze categorie nog altijd een gemiddeld aanvullend pensioen dat veel hoger is dan dat van mannen binnen dezelfde categorie.

Het is belangrijk op te merken dat deze kloof, vergeleken met het gemiddelde verschil in de gehele populatie van werknemers, grotendeels in het voordeel van vrouwen is voor alle loonklassen onder € 5.500.

Voor een gedetailleerde analyse van de pensioenkloof naar aantal gewerkte jaren en loonklasse is er een interactieve grafiek. U kunt de gewenste aantal gewerkte jaren en loonklassen selecteren en de trends van 2019-2024 bekijken. Per jaar (2019-2024) kan u de pensioenkloof voor elke categorie (balk) vergelijken met de pensioenkloof voor alle recent rustgepensioneerden (lijn).