De pensioenkloof totaal pensioen naar leeftijd

De pensioenkloof totaal pensioen toont hoeveel lager of hoger het gemiddeld totaal pensioen van een vrouw is in vergelijking met dat van een man. Het totaal pensioen is de optelsom van het wettelijk rustpensioen en het aanvullend pensioen (omgezet in een maandelijkse rente). Meer details over de berekening van het totaal pensioen, vind je op ‘De pensioenkloof totaal pensioen’  en in de methodologie. De totale pensioenkloof wordt berekend voor iedere recent rustgepensioneerde, dus met of zonder een aanvullend pensioen. 

Varieert de totale pensioenkloof naargelang de leeftijd? Om deze vraag te beantwoorden, verdelen we de recente rustgepensioneerde mannen en vrouwen op basis van hun leeftijd bij pensionering. 

Iets minder dan de helft (44%) van onze populatie ging op 65 met wettelijk pensioen: 43% van de mannen en 47% van de vrouwen. Ongeveer 11% was eind 2024 ouder dan 65 jaar en 45% was jonger dan 65 jaar. We zien dat de recent gepensioneerden vrouwen later hun pensioen opnemen: 57% was 65 jaar of ouder, terwijl dit bij de mannen slechts 53% is. Meer details over de leeftijdsverdeling van de recent rustgepensioneerden vind je op ‘Wie zijn de recent rustgepensioneerden?’. 

Vrouwen die op 65 jaar pensioneerden, kregen een totaal pensioen dat gemiddeld 28% lager ligt dan dat van mannen

Onderstaande grafiek geeft de pensioenkloof totaal pensioen weer voor recent rustgepensioneerden naar leeftijd. We tonen standaard de leeftijden van 61 tot 66. De andere leeftijden (die niet standaard getoond worden) kan je weergeven door deze te selecteren in de filter ‘Selectie van leeftijd’. 

Bij recent rustgepensioneerden die met pensioen gingen op 65 jaar bedraagt de gemiddelde totale pensioenkloof € 709 of 28%. 65-jarige vrouwen kregen bij pensionering een gemiddeld totaal pensioen van € 1.780 per maand, bij 65-jarige mannen was dat € 2.489 per maand. 

Deze pensioenkloof is hoger in vergelijking met de wettelijke pensioenkloof van 24% bij 65-jarigen. De pensioenkloof stijgt dus met 4 procentpunt door de grotere ongelijkheid in de hoogte van het aanvullend pensioen. Deze pensioenkloof bij 65-jarigen is de derde grootste in vergelijking met de recent rustgepensioneerden in de andere leeftijdsgroepen. 

Het gemiddeld totaal pensioen per maand van 66-jarige vrouwen is 27% lager dan het gemiddeld totaal pensioen van 66-jarige mannen. De genderverschillen in het gemiddeld totaal pensioen van recent rustgepensioneerden van 61, 62, 63 en 64 jaar oud zijn daarentegen kleiner (een pensioenkloof van respectievelijk 11%, 9%, 9% et 13%).

Om vervroegd op wettelijke pensioen te gaan, moet voldoen worden aan substantiële loopbaanvoorwaarden. Om bijvoorbeeld op 62 jaar op pensioen te gaan, moeten er 43 loopbaanjaren worden bewezen. Vanaf de wettelijke pensioenleeftijd van 65 jaar kan iedereen op pensioen gaan, ongeacht de lengte van de loopbaan. De leeftijd waarop iemand op pensioen gaat, hangt deels samen met de lengte van de loopbaan en dit beïnvloedt de gender pensioenkloof. In ‘Pensioenkloof wettelijk pensioen naar aantal jaren werk’ diepen we dit verder uit. 

Uiteraard bouwde niet iedereen die werkte ook aanvullend pensioen op. Bij de recent rustgepensioneerden van 65 jaar (zij pensioneerden op de wettelijke pensioenleeftijd) krijgt bijvoorbeeld 63% van de mannen een aanvullend pensioen, terwijl dit slechts voor 43% van de vrouwen het geval is. De participatiegraden voor alle leeftijden vind je op ‘Pensioenkloof aanvullend pensioen naar leeftijd’.

Daarom kan je de grafiek filteren en naast de populatie van alle recent rustgepensioneerden ook enkel de recent gepensioneerden mét (of zonder) aanvullend pensioen bekijken. Zo zien we dat bij de 65-jarige rustgepensioneerden mét een aanvullend pensioen vrouwen gemiddeld € 1.842 totaal pensioen per maand krijgen en mannen € 2.553 (dat is een pensioenkloof van 28%). Die bedragen liggen hoger dan het gemiddeld totaal pensioen voor 65-jarige rustgepensioneerden zonder aanvullend pensioen. Vrouwen zonder aanvullend pensioen kregen € 1.733 per maand en mannen in deze groep € 2.378 per maand (of een pensioenkloof van 27%).

Pensioenkloof totaal pensioen naar leeftijd op basis van mediaan

Om een beter zicht te krijgen op de realiteit die achter de vorige pensioenkloven schuilgaat, bekijken we ook nog de pensioenkloven op basis van het mediane totaal pensioen. Het mediaan totaal pensioen is het totale pensioenbedrag van de middelste persoon; 50% zit boven en 50% zit onder dit pensioenbedrag.

Bij recent rustgepensioneerden van 65 jaar bedraagt het mediaan totaal pensioen € 2.235 per maand voor mannen en € 1.695 voor vrouwen. Dit komt neer op een procentueel verschil van 24% tussen mannen en vrouwen. Dat is lager dan de pensioenkloof van 28% op basis van de gemiddelde bedragen. Het verschil tussen mannen en vrouwen is dus groter als we hun gemiddeld totaal pensioen vergelijken dan als we hun mediaan totaal pensioen vergelijken. Dat wijst dus op een ongelijke verdeling van het totaal pensioen. We zien vooral dat het gemiddelde totaal pensioen van de mannen sterk wordt beïnvloed door (zeer) grote pensioenbedragen. Het gemiddeld totaal pensioen voor de mannen in deze groep ligt 12% hoger dan de mediaan. Bij de vrouwen in deze groep ligt het gemiddelde maar 5% hoger dan de mediaan.

Voor de recent rustgepensioneerden die vóór de wettelijke pensioenleeftijd op pensioen gingen, is de mediane totale pensioenkloof daarentegen steeds groter dan de gemiddelde totale pensioenkloof. Het mediaan totaal pensioen van vrouwen in deze leeftijdsgroepen (61, 62, 63 en 64) ligt een stuk lager dan het gemiddeld totaal pensioen van vrouwen, zeker in vergelijking met het verschil tussen het gemiddelde en mediaan totaal pensioen bij mannen. Bij recent rustgepensioneerden van 64 jaar, ligt het gemiddeld totaal pensioen voor mannen 11% hoger dan de mediaan. Voor de 64-jarige vrouwen ligt het gemiddeld totaal pensioen zelfs 19% hoger dan de mediaan. Dit doet vermoeden dat vooral het gemiddeld totaal pensioen  van vrouwen sterk wordt beïnvloed door (zeer) hoge pensioenbedragen.

Aandeel van het aanvullend pensioen in het totaal pensioen per leeftijd

In onderstaande grafiek splitsen we het gemiddeld totaal pensioen op in het gemiddeld wettelijk en aanvullend pensioen. Dit doen we voor alle leeftijdsgroepen en voor vrouwen en mannen afzonderlijk. Het is meteen duidelijk dat het aanvullend pensioen slechts een klein deel uitmaakt van het totaal pensioen. 

Kijken we eerst naar alle recent rustgepensioneerde die met pensioen gingen op 65 jaar. In deze groep krijgen vrouwen gemiddeld een aanvullend pensioen van € 64 per maand. Mannen krijgen hier € 228 per maand boven op het wettelijk pensioen. Het aandeel van het aanvullend pensioen in het totaal pensioen is dus bij deze vrouwen gemiddeld 4% (€64/€1.780) en bij deze mannen gemiddeld 9% (€228/€2.489). Het aandeel van het aanvullend pensioen in het totaal pensioen is dus gemiddeld veel kleiner bij vrouwen. 

Bij recent rustgepensioneerden die vóór de wettelijke pensioenleeftijd op pensioen gingen, stijgt het gemiddeld aanvullend pensioen met de leeftijd. Dit zien we zowel bij mannen als bij vrouwen. Het gemiddeld aanvullend pensioen voor mannen stijgt van € 68 per maand (voor diegenen die op 61 jaar pensioneerden) naar € 235 per maand (voor diegenen die op 64 jaar pensioneerden). Het gemiddeld aanvullend pensioen voor vrouwen stijgt van € 35 per maand (voor diegenen die op 61 jaar pensioneerden) naar € 81 per maand (voor diegenen die op 64 jaar pensioneerden). Maar het gemiddeld aanvullend pensioen voor vrouwen blijft wel voor elke leeftijdsgroep lager dan dat van mannen (behalve voor de leeftijdsgroep onder de 60).

Het lage aandeel van het aanvullend pensioen in het totaal pensioen, is deels te wijten aan het feit dat niet iedereen in onze populatie een aanvullend pensioen heeft. Daarom kan je deze grafiek ook filteren om, naast de populatie van alle recent rustgepensioneerden, enkel de recent rustgepensioneerden mét aanvullend pensioen te bekijken. Daarnaast is het eveneens mogelijk om te filteren op de populatie recent rustgepensioneerden zonder aanvullend pensioen.

Totale pensioenkloof bij gepensioneerden die op 65 met pensioen gingen, is sinds 2021 met 5 procentpunten gedaald

De grafiek die de evolutie van de totale pensioenkloof naar pensioengerechtigde leeftijd illustreert, toont dat de relatieve kloof  in het totale pensioeninkomen tussen mannen en vrouwen sinds 2021 met 5 procentpunten is afgenomen voor personen die op 65-jarige leeftijd met pensioen zijn gegaan.

Voor een gedetailleerde analyse van de pensioenkloof naar leeftijd van pensionering is er een interactieve grafiek. U kunt de gewenste leeftijdsgroep selecteren en de trends van 2019-2024 bekijken. Per jaar (2019-2024) kan u de pensioenkloof voor elke categorie (balk) vergelijken met de pensioenkloof voor alle recent rustgepensioneerden (lijn).